Jesteś tutaj

Przyczyny wymiany międzynarodowej

Handel międzynarodowy jest istotnym elementem systemu ekonomicznego każdego kraju. Polega on na odpłatnej wymianie towarów i usług między kontrahentami mającymi stałą siedzibę w różnych krajach. Można wyróżnić następujące operacje w obrocie towarowym z zagranicą:
  1. import - nabycie towaru za granica i przywiezienie go do kraju

  2. eksport - sprzedaż towaru za granicę i wywóz z kraju

  3. reeksport:
  4. bezpośredni - nabycie towaru za granicą i bezpośrednia sprzedaż z pominięciem kraju reeksportera partnerowi w innym kraju
  5. pośredni - nabycie towaru za granicą, przewiezienie do kraju reeksportera i dalszy eksport do innego kraju. Często w kraju reeksportera wykonywane są czynności mające na celu uszlachetnienie towaru.

  6. obrót uszlachetniający - udoskonalanie na zlecenie firmy zagranicznej surowców, półfabrykatów dostarczonych z zagranicy

  7. tranzyt - polega na przewożeniu towaru z jednego kraju do drugiego przez terytorium trzeciego kraju.

Sens ekonomiczny handlu międzynarodowego polega na uzupełnianiu brakujących zasobów dóbr oraz wykorzystaniu różnic kosztów produkcji określonych towarów w kraju i za granicą.
    Przyczyną, dla której kraje włączają się w wymianę międzynarodową to:
  1. nierówny podział surowców na ziemi

  2. zróżnicowanie warunków klimatycznych, wpływających na możliwości uprawne

  3. odmienna struktura gospodarki danego kraju, sprawiająca, że gospodarka krajów uprzemysłowionych nastawiona jest na wywóz przemysłowych wyrobów gotowych, a przywóz surowców i art. żywnościowych, podczas gdy w krajach rolniczych i bogatych w surowce sytuacja jest odwrotna

  4. nierówny poziom techniczny, który decyduje, ze pewne kraje osiągnęły w wybranych dziedzinach wyjątkowo wysoki poziom

Teoria Bertila Ohlina (szwedzkiego ekonomisty i działacza politycznego) mówi, że przyczyną wymiany międzynarodowej jest zróżnicowanie w skali międzynarodowej kosztów wytwarzania i cen w wyrażeniu pieniężnym. Ceny dóbr i czynników wytwórczych wyznaczone są przez podaż i popyt. Podaż towarów zależy od podaży czynników wytwórczych (praca, kapitał, ziemia), od ich właściwości technicznych oraz od proporcji, w jakich są one łączone w procesie produkcji. Ceny takich samych dóbr, wytwarzanych w różnych krajach, uzależnione są więc od ich wyposażenia w czynniki wytwórcze oraz od popytu.

Podstawową funkcją handlu międzynarodowego jest zmiana rzeczowej struktury dochodu narodowego. Dzięki eksportowi wielu dóbr i usług, w których dany kraj osiągnął wysoką specjalizację, możliwy jest import produktów konsumpcyjnych i produkcyjnych, których w kraju wytwarzać się nie da, wytwarza się je w niedostatecznych ilościach lub też których wytwarzanie się nie opłaca. Kierując się względami ekonomicznej opłacalności, każdy kraj stara się eksportować na rynki światowe te produkty, w których osiągnął wysoką specjalizację. Dzięki temu handel zagraniczny przynosi każdej gospodarce narodowej korzyści ekonomiczne, gdyż wytworzyć znacznie więcej i bardziej zróżnicowaną produkcję oraz lepszą jakość przy znacznie niższych kosztach wytwarzania niż byłoby to możliwe w przypadku polityki nastawionej na pełną samowystarczalność. Pozwala to w sumie lepiej i szybciej dostosować strukturę dochodu narodowego do rosnących potrzeb konsumpcyjnych społeczeństwa i potrzeb rozwojowych gospodarki narodowej.