Jesteś tutaj

Nowa ekonomia klasyczna

Nowa ekonomia klasyczna jest to jeden z najbardziej wpływowych nurtów we współczesnej ekonomii. Do najważniejszych przedstawicieli tego nurtu należy zaliczyć R.E. Lucasa (laureat Nagrody Nobla w 1995r.), T. Sargenta, N. Wallace'a i R. Barro.

Nowa ekonomia klasyczna opiera się na założeniu pełnej elastyczności rynków, teorii racjonalnych oczekiwań oraz monetarystycznej koncepcji inflacji.

Założenie pełnej elastyczności rynków oznacza, że wszelkie stany nierównowagi są niemal natychmiast likwidowane i transakcje zawierane są po cenach równowagi rynkowej. Dotyczy to nie tylko rynku dóbr konsumpcyjnych, lecz także rynku czynników produkcji. Założenie niemal natychmiastowego równoważenia rynków, będące wyrazem wiary w mechanizm rynkowy, jest bardzo radykalne.

Teoria racjonalnych oczekiwań powstała na bazie krytyki stawianej przez niektórych teoretyków (np. Friedmana) hipotezy oczekiwań adaptacyjnych. Hipoteza ta głosi, że ludzie w kształtowaniu oczekiwań co do przebiegu danego zjawiska w przyszłości. Mówiąc inaczej, posługują się mechanistyczną metodą ekstrapolacji1. Może to prowadzić do systematycznych błędów i rozbieżności między wielkościami oczekiwanymi a rzeczywistymi. Przypuszczając, że stopa wzrostu podaży pieniądza jest coraz wyższa i tempo inflacji również rośnie. Prosta ekstrapolacja dotychczasowej stopy inflacji wpłynie na stałe niedoszacownie przyszłej inflacji. Przewidywania stopa inflacji zawsze okazuje się niższa od rzeczywistej. Hipoteza racjonalnych oczekiwań zakłada, że ludzie analizując np. prowadzoną przez rząd politykę ekonomiczną, oprócz przebiegu danego zjawiska w przeszłości, wykorzystują wszelkie dostępne informacje, które mogą im ułatwić poprawne prognozowanie.

Wracając do przykładu. Jeśli podmioty gospodarcze nauczyły się na podstawie doświadczeń z przeszłości, że tempo wzrostu cen zależy od wcześniejszych zmian tempa wzrostu podaży pieniądza, to na podstawie kształtowania się odpowiednich agregatów pieniężnych potrafią przewidzieć stopę inflacji w przyszłości. Jedynie wydarzenia niespodziewane, tzw. szoki zewnętrzne, mogą spowodować błędność prognoz. Prowadzi to w konsekwencji do tezy o całkowitej nieskuteczności polityki stabilizacyjnej państwa. Wszelka zamierzona zmiana polityki jest przez podmioty antycypowana2 i tym samym neutralizowana. Państwu pozostaje więc jedynie tworzenie stabilnych ogólnych reguł funkcjonowania gospodarki.


1 Ekstrapolacja - czynność myślowa polegająca na tym, że na podstawie znajomości przebiegu jakiegoś zjawiska w pewnym odstępie czasu przewidujemy jego przebieg w innych, niedostępnych naszym badaniom odstępach czasu.
2 Antycypacja - przedwczesne wystąpienie fazy jakiegoś procesu; przedwczesne realizowanie czegoś, wyprzedzenie.